่น
วันพุธที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2558

บทบรรยายพิเศษในพิธีปิดการประชุมเรื่อง “การนำเกณฑ์คุณภาพการศึกษาเพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ
ไปใช้ในการประกันคุณภาพการศึกษาภายใน”
                               
โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณอาวุธ  ศรีศุกรี
25 พฤศจิกายน 2556



            ได้ฟังคำถามแล้วก็พยายามเข้าใจว่าท่านถามอะไร เลยอยากจะเล่าอะไรสักเล็กน้อย ผมอยู่ในมหาวิทยาลัยมานาน ผมเป็นคนมหาวิทยาลัย อยู่มา 60 กว่าปี ก็อยากจะเล่าให้ฟังว่ามหาวิทยาลัยเริ่มต้นแบบไหน เราเริ่มต้นแบบต่างคนต่างคิด แต่มีความคิดไม่เหมือนกันเลย แต่เดิมเป็นแบบนั้น ต่อมาเรามาเจอ   เขาใช้ QA เรารับ QA มาจากภาคเอกชน ภาคธุรกิจ การที่เราเอา QA เข้ามามหาวิทยาลัย เพราะว่าเราอยากจะเห็นว่ามหาวิทยาลัยเราพัฒนาไปทางที่ถูกต้องและก้าวหน้า อันนี้เป็นจุดมุ่งหมาย ต่อมา ซึ่งสกอ. ตอนนั้นเป็นทบวงมหาวิทยาลัย ภาคส่วนราชการต่างๆ ก็เห็นความสำคัญอันนี้ ได้ออกเป็นข้อบังคับ เป็นกฎหมายด้วยซ้ำ IQA เป็นกฎหมายของอุดมศึกษา ทางทบวงมหาวิทยาลัยก็ออกมาเป็นข้อบังคับเท่ากับเป็นกฎหมาย พอเป็นกฎหมายก็เอามาใช้บังคับ มันทำให้ความคิดของพวกเราเปลี่ยน ตรงที่ว่าแต่เดิมไม่มีใครบังคับเราก็ทำเพื่อคุณภาพ พอมีเรื่องบังคับขึ้นมา เราก็เลยทำให้มันผ่าน วัตถุประสงค์จึงเปลี่ยนไป เวลานี้เราได้ทำ QA กันมาเยอะ QA จริงๆเริ่มต้นมาจากมหาวิทยาลัยซึ่งไม่มีระบบระเบียบเลย ทำให้รู้จักระบบระเบียบมากขึ้น อันนั้นเป็นการเรียนรู้ พอเรามาทำจนกระทั่งมันเป็นเกณฑ์ที่จะต้องทำให้ผ่าน เราก็เลยลืมว่ามันเริ่มต้นอย่างไร เพราะฉะนั้น QA จะเริ่มหมดประโยชน์กับมหาวิทยาลัยอีกต่อไป เพราะว่าพวกเราทำได้คะแนนดีกันทั้งนั้น เพราะฉะนั้นเกือบไม่ต้องทำอะไร สกอ. ถึงพยายามหาระบบอะไรเข้ามา เพื่อจะช่วยพวกเราต่อยอด งานต่อยอด จะต้องไม่เหมือนเดิมแน่นอน ต้องไม่ใช่ที่จะทำเพื่อให้ผ่าน เราจะต้องทำแบบเราเป็นผู้ใหญ่ เราต้องหาทางพัฒนาตนเอง เครื่องมือพวกนี้เป็นเครื่องช่วย อยากจะให้พวกเราคิดอย่างนั้น 
            เพราะฉะนั้นเรื่องที่เรามีการอบรมในขั้นแรกเพื่อให้การกระตุ้นว่ามีกระบวนการใหม่เข้ามา มันเป็นเรื่องของการฝึกอบรมในระยะแรก เป็นการทดสอบ การทดลอง แต่ตอนนี้ต้องพูดว่าเป็นคนละเรื่องกันแล้ว เวลานี้เป็นเรื่องที่ทำจริงและก็ไม่ใช่เรื่องที่ทำเพื่อจะให้เราผ่านเกณฑ์นี้ แต่ว่าเพื่อจะช่วยให้เราทำความสำเร็จได้ดีขึ้น ถึงได้มีการให้ยกเว้นการทำ IQA เดิม ถ้าหากว่าเราสามารถจะใช้ EdPEx ได้ดีแล้ว การยกเว้น IQA ก็จะเข้ามาเป็นตัวช่วยให้เกิดความสำเร็จของ EdPEx มากขึ้น แต่เราต้องไม่คิดมากเรื่องนั้น ถ้าเราจะทำ EdPEx เราต้องมุ่ง EdPEx แล้วก็ต้องไปแบบผู้ใหญ่ที่ต้องการพัฒนาตนเอง เราเป็นมหาวิทยาลัยซึ่งเป็นผู้นำทางวิชาการมาตลอด   เราอยากเรียนรู้อะไรเราต้องทุ่มตัวเองสุดๆ เรื่องนี้ก็เป็นอีกทางหนึ่งที่เราต้องทุ่มสุดๆ เรื่องความช่วยเหลือที่จะเข้ามาทางใดก็ตามแต่ ต้องไม่ใช่ว่าต้องมี เราจะต้องพัฒนาตนเองให้ได้ ต้องช่วยตัวเองให้ได้  ถ้าไม่เช่นนั้น เราจะไม่หลุดพ้นจากที่ว่า จะต้องมีคนมาคอยประคบประงมพวกเรา และคอยเพื่อผลักดันพวกเรา เราต้องไปให้พ้น เพื่อที่ว่าเราจะไปสู่ความเป็นเลิศได้ ถ้าไม่อย่างนั้นเราก็จะไม่หลุดจากกรอบความคิดนี้ มีคำถามที่เกี่ยวกับว่าจะมีพี่เลี้ยงไหม แต่ที่จริงไม่ใช่ เราไม่ต้องหาพี่เลี้ยง เราสามารถที่จะช่วยกันได้ด้วยวิธีการต่างๆที่พวกเราใช้ในเรื่องอื่นๆมาแล้ว เราสามารถที่จะทำได้เอง และอยากให้เป็นอย่างนั้น  เพราะเป้าหมายของเราไม่ใช่การทำ EdPEx เพื่อจะผ่านเกณฑ์อะไร เราทำเพื่อจะไปสู่ความเป็นเลิศด้วยตนเองแท้ๆ การที่ท่านกรรมการได้เข้ามาช่วย ผมก็เป็นกรรมการซึ่งอยากจะเห็นมหาวิทยาลัยต่างๆไปสู่ความสำเร็จได้จริง และเราเชื่อว่าเป็นอย่างนั้นจริง ไม่อย่างนั้นท่านกรรมการ วิทยากรทั้งหลายจะไม่ลงแรงขนาดนี้ ทั้งที่ท่านไม่ค่อยมีเวลา แต่ท่านก็ลงแรงเพื่อที่จะมาช่วยให้เกิดขึ้นและเราก็จะต้องเพิ่มจำนวนวิทยากรเพิ่มขึ้น ซึ่งเราก็ได้คิดกันไว้ แต่ก็ยังมีข้อจำกัดเท่าที่จะสนับสนุนได้ เพราะว่าจำนวนมหาวิทยาลัยขณะนี้ เทียบกับจำนวนวิทยากรที่มีอยู่แล้ว มีจำนวนไม่เพียงพอ เพราะฉะนั้นท่านจะต้องเตรียมวิทยากรของท่านเองด้วย หาผู้เชี่ยวชาญเข้ามาช่วยเหลือ

            เรื่องนี้เป็นเรื่องที่อยากจะฝากไว้ในฐานะที่ว่า เราต่างก็อยู่มหาวิทยาลัยด้วยกัน ก็อยากจะฝาก เราลองคิดแบบใหม่ เรารอให้สกอ.ทำโน่นทำนี่ให้ ที่จริงเราต้องเป็นตัวกระตุ้นสกอ.ให้ทำตามเราด้วยซ้ำ เพราะมหาวิทยาลัยมีหน้าที่ชี้นำสังคม เราก็พยายามผลักดันให้เต็มที่ เรื่อง IQA ก็พูดแล้ว อย่าลืมว่า IQA กับ EQA เป็นข้อบังคับ เป็นข้อกำหนดซึ่งเราจะต้องผ่านตรงนั้น แต่เวลานี้ สกอ.พยายามที่จะยกเว้นให้ ถ้าใครทำ EdPEx เพื่อที่จะสนับสนุนให้เราสามารถทำ EdPEx ได้อย่างเต็มที่ ตามที่ได้เรียนให้ทราบเมื่อตอนต้นว่าได้มีคณะอนุกรรมการอีกชุดหนึ่งซึ่งจะขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยสู่ระดับโลกที่จริงไม่ค่อยห่วงว่าเราจะไปสู่ระดับโลกหรือเปล่า ผมคิดว่าถ้าเราไปสู่ความเป็นเลิศเราต้องพัฒนาได้เลยจุดนั้นอย่างแน่นอน ก็อยากจะฝากตรงนี้ว่า คณะอนุกรรมการก็พยายามจะหาทางที่จะชักจูงมหาวิทยาลัยต่างๆ โดยที่ว่าจะมีเครื่องมืออะไรบ้างที่จะช่วยสนับสนุนมหาวิทยาลัยให้ไปข้างหน้า อย่างเช่น ยกเว้นการควบคุมมหาวิทยาลัยที่ไปสู่ความเป็นเลิศ มหาวิทยาลัยไหนที่ยังไม่อยู่ระดับที่จะช่วยตัวเองได้ สกอ.ก็ต้องหาทางช่วยเต็มที่ แต่มหาวิทยาลัยที่จะไปสู่ความเป็นเลิศอย่างท่านที่นั่งอยู่ที่นี้แล้ว สามารถไปได้เองเลย ไม่ต้องรอความช่วยเหลือ เราอาจมีหน้าที่ไปช่วยมหาวิทยาลัยอื่นด้วยซ้ำที่ยังไม่ถึงระดับเรา ที่จริงแล้วต้องขอบคุณทุกท่าน ที่ตั้งใจจะทำ เพียงแต่ว่ามีองค์ประกอบบางอย่างหรือความคิดบางอย่างที่ท่านจะต้องคิดให้หลุดไปจากของเดิมให้ได้ เพราะ EdPEx ทำโดยคณะกรรมการประกันคุณภาพมหาวิทยาลัยไม่พอ ต้องทำด้วยบุคลากรจำนวนมาก ร่วมมือด้วยคนในมหาวิทยาลัยจำนวนมากและคนที่สำคัญที่สุดในมหาวิทยาลัยคือ Leaders ต้องเป็นตัวนำถ้าไม่อย่างนั้น สำเร็จยากมากถ้าผู้นำไม่เอาด้วย เราต้องรู้จักทิศทางที่เราจะไปด้วยกันร่วมกัน ไม่ใช่ต่างคนต่างไปอย่างที่เคยเป็นมาก่อน ขณะนี้เราต่างก็รู้วิธีแล้ว เพราะฉะนั้นก็ขอบคุณพวกท่านที่ตั้งใจจะทำวันนี้ ต้องขอบคุณท่านอนุกรรมการทุกท่านที่เป็นวิทยากร ทั้งที่ผ่านมาและวันนี้ จะเห็นได้ว่าอนุกรรมการหรือวิทยากรที่มาซ้ำหน้ากันทุกที เพราะมีอยู่แค่นี้ ไม่ได้มากกว่านี้ ถ้ารอท่านเหล่านี้ช่วยคิวจะยาวมาก เพราะฉะนั้นท่านต้องพัฒนาตัวเองให้ได้
            ขอขอบคุณทุกท่านที่ลงแรงลงใจมาช่วยทุกๆคนในมหาวิทยาลัย แล้วก็ขอบคุณทางสกอ.เป็นอย่างมาก ที่ได้ให้โอกาสพวกเราพยายามสร้างแนวทางขึ้นมาจนกระทั่ง สกอ.ยอมรับ แล้วก็ยอมให้มีการนำเกณฑ์ EdPEx ไปใช้ในมหาวิทยาลัยและการยกเว้น IQA ซึ่งเป็นช่องทางปลดปล่อยพวกเราจากกติกา ถ้าใครถึงระดับนี้แล้ว ต่อไปก็คงจะปลดปล่อยให้เราเป็นอิสระเต็มที่แล้วเราก็จะสามารถพัฒนาไปได้เร็วขึ้น ก็อยากเห็นวันนั้นเกิดขึ้น หวังว่าวันนี้ท่านคงจะได้ประโยชน์ไปบ้างไม่มากก็น้อย  ขอให้ท่านโชคดี ขอให้อย่าล้มเลิกความตั้งใจที่จะสมัครวันนี้ ช่วยกันทำเพราะท่านจะต้องเป็นผู้นำของมหาวิทยาลัยอื่นๆอีกเยอะอีกเป็นร้อย ท่านจะต้องเป็นผู้นำขอช่วยกันฉุดมหาวิทยาลัยเหล่านั้นขึ้นมา ต้องขอขอบคุณทุกท่านที่มาวันนี้ ขอให้โชคดี

**************************

- Copyright © EdPEx -สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา-